समाज कसा तयार होतो मराठी माहिती

Samaj kasa tayar hoto in marathi – दैनंदिन व्यवहारात समाज हा शब्द धर्म, जात, वंश, वर्ग, लिंग आदी भेदांतील स्त्री-पुरूषांचा जनसमुदाय या अर्थी वापरला जातो. यानुसार समाज म्हणजे लोकांचा समूह असतो. मानवी जीवनातील सर्वात महत्वाची उत्क्रांती म्हणजे समाज व्यवस्था होय. समाज व्यवस्था विविध गटातील लोकांना एकत्रित आणत असते. एखाद्या विचाराने किंवा विशिष्ट हेतू घेऊन एकत्रित आलेल्या लोक समुदायास समाज असे म्हणतात.

समाजातील लोकांमध्ये एकमेकांबद्दल आपुलकी आणि सहानुभूती असते. जगातील सर्व समाजाचे वेगवेगळे नियम असतात, त्यानुसार त्यांची ओळख निर्माण होत असते. समाज हा एक मोठा समूह आहे, ज्यामध्ये एकापेक्षा जास्त व्यक्तींचा समुदाय असतो. हा समुदाय समाजातील आचार-विचार, सामाजिक सुरक्षा आणि निर्वाह याविषयी नियम ठरवत असतो.

लोक धार्मिक, परोपकारी, सांस्कृतिक, वैज्ञानिक, राजकीय, देशभक्ती किंवा इतर हेतूंसाठी एकत्र येऊन राहतात. धर्म ही जगातील सर्वात मोठी सामाजिक संस्था आहे. प्रत्येक धर्मात धर्मगुरु पाहायला मिळतात. प्रत्येक धर्मात एक धर्म ग्रंथ आहे, जो त्या समाजातील लोकांना जीवन कसे जगावे ? आणि दुःखातून मुक्ती कशी मिळावी याबाबत मार्गदर्शन करते. त्याचबरोबर मानवी जीवनात नैतिक मूल्य बाबत मार्गर्शन करण्यात येते.

या लेखातून आपण समाज कसा तयार होतो ? (samaj kasa tayar hoto in marathi) याविषयी माहिती मराठी जाणून घेणार आहोत. यात आपण समाजाचे घटक आणि महत्व याविषयी सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.

Table of Contents

समाज कसा तयार होतो मराठी माहिती (samaj kasa tayar hoto in marathi)

samaj kasa tayar hoto in marathi
samaj kasa tayar hoto in marathi

समाज हा खूप मोठा समूह आहे ज्याचा कोणीही सदस्य होऊ शकतो. समाज हा लोकसंख्या, संघटना, काळ, स्थळ आणि आवडींनी बनलेला असतो. समाज हा एक समुदाय किंवा एक संस्था आहे.

मानव हा सामाजिक प्राणी आहे, त्यामुळे इतरांशी जवळीक साधण्याची इच्छा आणि गरज मानवास भासते. यातूनच कुटुंबव्यवस्था आणि न्यायव्यवस्था अस्तित्वात आली.  नागरिकत्व, हक्क आणि नैतिकता या संदर्भात समाजाचा विचार केला जातो.  समूहात राहणाऱ्या व्यक्तींमध्ये असणारी संबंधांची व्यवस्था म्हणजे समाज होय.

असे असले तरी, केवळ लोकांचा समूह म्हणजे समाज नसतो. समाजाला स्वतंत्र अस्तित्व असते. व्यक्ति-व्यक्तींत, व्यक्ति-समूहांत आणि समूह-समूहांत स्थिर स्वरूपी सामाजिक संबंध निर्माण होऊन त्याची एक व्यवस्था अस्तित्वात आल्यानंतरच त्याला समाज म्हटले जाते.

मानवी समाजाच्या कौटुंबिक, आर्थिक, राजकीय, शैक्षणिक, सांस्कृतिक आदी सर्वच क्षेत्रांत सामाजिक संबंध असतात. यातूनच एकमेकांना सहकार्य, स्पर्धा, संघर्ष असे संबंध निर्माण होतात. यातील काही संबंध मैत्रीपूर्ण तर काही शत्रुत्वपूर्ण असतात. अशा  विविध स्वरूपाने आणि सामाजिक संबंधांनी समाज  बनलेला असतो.

हा लेख जरूर वाचासमाजसेवक सिंधुताई सपकाळ यांची माहिती (Sindhutai sapkal in marathi)

समाज माहिती मराठी (society information in marathi)

समाज हा एक व्यापक समूह असतो, त्यामुळे  तो आत्मनिर्भर असतो. समाजातील लोकांच्या उदर-निर्वाहविषयक गरजा भागविण्याची व्यवस्था प्रत्येक समाजाने केलेली असते. कुटुंब, अर्थ, धर्म, शिक्षण, राज्य या सामाजिक संस्था आहेत. या सामाजिक संस्थाना  समाजाच्या  विविध  गरजा पूर्ण करण्यासाठी अस्तित्वात आलेली यंत्रणा म्हणता येते.

मानवा-मानवातील सामाजिक संबंध व परस्परांवर परिणाम करणाऱ्या आंतरक्रियांचा अभ्यास ज्या शास्त्रात केला जातो. त्या शास्त्रास सामाजिक शास्त्र म्हणतात.

समाजाची वैशिष्ट्ये कोणती आहेत (samaj features in marathi)

  1. समाज एकापेक्षा जास्त सदस्य मिळून तयार झालेली संस्था आहे.
  2. समाज व्यवस्थेत लोक समुदाय मोठ्या संख्येने असल्याने यात एक खास संस्कृती पाहायला मिळते.
  3. विशिष्ठ प्रदेशांची लोक एकत्र येऊन प्रादेशिक संस्था तयार करतात.
  4. कौटुंबिक, आर्थिक, राजकीय, शैक्षणिक, सांस्कृतिक अशी विविध संबंधांची श्रेणी समाजात पाहायला मिळते.
  5. कामगार वर्ग आणि मालक वर्ग यांचा विशिष्ट समाज पाहायला मिळतो.
  6. सामूहिक कार्य किंवा एखाद्याला अथवा समूहाला मदत करण्याचे काम समाज करतो.

समाजाचे महत्व माहिती (samajache mahatva in marathi)

मानव हा समाजशील प्राणी आहे. त्यामुळेच तर तो पृथ्वीवरील इतर प्राण्यांपेक्षा वेगळा आहे. मानवी जीवनात समाजाचे अत्यंत महत्वाचे स्थान आहे. मानव सर्जनशील असून त्याचा विकास समाजावर आधारलेला असतो.

सर्वत्र सुसंवाद, शांतता आणि समृद्धीचे जग प्रस्थापित करण्यासाठी लोकांनी एकत्र येणे गरजेचे असते. शांतता आणि सुव्यवस्था राखण्यासाठी सर्वमान्य नियम तयार करण्यात आलेले असतात. या नियमांद्वारे जगात समन्वय साधला जातो. नियम तयार करताना समाजातील सर्व घटकांचा विचार केला जातो.

सामाजिक माध्यम म्हणजे काय (social media information in marathi)

विविध समाजातील लोकांच्या विचारांची देवाणघेवाण करण्यासाठी काही माध्यमे उपयोगी पडतात. यातील सर्वात प्रभावी माध्यम म्हणजे भाषा होय. भाषा विनिमयाचे एक साधन आहे. मानवी जीवनात भाषेचे अनन्यसाधारण आहे. मानवाने आपले जीवनात कुटुंबसंस्था, विवाहसंस्था, शिक्षणसंस्था, राज्यसंस्था निर्माण करून आपले जीवन आनंदमय केले.

भाषेच्या आधारे आपलं भूतकाळातील आणि वर्तमानकाळातील गोष्टीचा वेध घेऊ शकतो. सर्व प्राणिमात्रांची एक विशिष्ट भाषा आहे, यात प्रामुख्याने मानव असा प्राणी आहे ज्याने आपली भाषा मोठ्या कौशल्याने विकसित केली आहे.

भाषेसोबतच मानवाने तंत्रज्ञानात मोठा विकास केला आहे. त्यामुळे इंटरनेटच्या माध्यमातून जग आणखीच जवळ आले आहे. इंटरनेटच्या माध्यमातून अनेक संकेतस्थळ आहेत जे, समान विचारांच्या आणि समान आवडी-निवडी असणाऱ्या लोकांना एकत्र आणतात.

हा लेख जरूर वाचा50+ आत्मविश्वास सुविचार मराठी

सारांश

या लेखातून आपण समाज कसा तयार होतो मराठी माहिती (samaj kasa tayar hoto in marathi) याविषयी माहिती जाणून घेतली.

ही माहिती तुम्हाला कशी वाटली ? हे कमेंट मध्ये नक्की सांगा. जर तुम्हाला ही माहिती आवडली असेल, तर तुमच्या मित्रांनाही नक्की शेअर करा. दररोज नवीन काहीतरी जाणून घेण्यासाठी पुन्हा आमच्या ब्लॉगला भेट द्या.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (faq)

समाज व्यवस्था विकसित झाल्यामुळे मानवी जीवनात कोणकोणते बदल झाले ?

1. समाज व्यवस्था विकसित झाल्यामुळे मानवी जीवन सोयीस्कर झाले आहे.
2. मानवी जीवनात कुटुंब, शिक्षण, व्यापार, विवाह अशा अनेक यंत्रणा तयार होऊन मानवी जीवन सुखमय झाले.
3. समाजातील घटकांना एकत्र सामावून घेण्याची वृत्ती तयार झाली.
4. एकमेकांना मदत करणे आणि सार्वजनिक कार्यक्रम पार पाडता येऊ लागला.
5. एकमेकांविषयी जिव्हाळा आणि आपुलकी निर्माण झाली

समाज व्यवस्थेतील नियम व कायदे यांचे महत्त्व स्पष्ट करा.

समाज व्यवस्थेतील नियम म्हणजे जीवन जगण्यासाठी पाळावयाच्या काही गोष्टी तर कायदा म्हणजे जीवन जगण्यासाठी सर्वमान्य असे नियम बनविणे आणि त्यावर कायम राहणे होय.
समाजात अनेक व्यक्ती असल्याने सुसूत्रता ठेवणे खूप अवघड असते. एका कायद्याच्या आधारे समाजात सुसूत्रता ठेवता येते. जर कुणी कायद्याचे पालन केले नाही तर त्यास कायद्याने कारवाई करता येते. कारण तयार केलेला कायदा हा सर्वमान्य असून तो समाजाचे हित पाहूनच बनविलेला असतो.

Leave a Comment